Ruslink.pl

Z okazji roku Czechowa przedstawiamy subiektywny wybór rosyjskich ekranizacji utworów mistrza literatury.

29 stycznia minęło 150 lat od urodzin jednego z najgenialniejszych pisarzy rosyjskich. Od początku istnienia kina twórcy filmowi z chęcią sięgali po jego twórczość, pełnymi garściami czerpiąc z jego bogatej spuścizny.

Pierwszy raz Czechowa przeniesiono na ekran rok po jego śmierci w 1911 r. Ośmiominutowy Romans z kontrabasem w reżyserii Kaja Hansena powstał w moskiewskim oddziale wytwórni Braci Pathe.

W całym okresie komunizmu powstało w Rosji dziesiątki ekranizacji Czechowa. Władza niespecjalnie miała coś przeciwko, gdyż w jej interpretacji utwory autora Trzech sióstr, zabarwione ostrą krytyką życia społecznego w carskiej Rosji czyniły zeń jednego z pierwszych komunistów.

Najciekawsze filmy na podstawie Czechowa powstawały od lat 70, gdy do głosy doszło nowe pokolenie twórców filmowych nie skażonych socrealizmem.

W 1970 roku na ekrany radzieckich kin wchodzi, uznawany za jedną z najbardziej udanych ekranizacji film Andrieja Konczałowskiego Wujaszek Wania. Obraz wschodzącej dopiero gwiazdy radzieckiego kina autorskiego wysłano na festiwal w San Sebastian. Konczałowski zgody na wyjazd jednak nie dostał i o otrzymaniu nagrody dowiedział się z gazet.

Sukcesu starszemu bratu pozazdrościł Nikita Michałkow, któr w połowie lat 70. przystąpił do ekranizacji zapomnianej niemal przez wszystkich sztuki Czechowa Płatonow uzupełnionej o motywy z kilku jego opowiadań, tworząc barwny portret XIX w. rosyjskiego ziemiaństwa uwikłanego w moralną degrengoladę. Niedokończony utwór na pianolę zdobył deszcz nagród na międzynarodowych festiwalach filmowych (m.in. w San Sebastian) i do dziś zaliczany jest do najlepszych filmów Michałkowa.

Rok 1978 przynosi kolejny wielki hit na podstawie Czechowa. Tym razem mołdawski reżyser Emil Loteanu na warsztat bierze opowiadanie mistrza, tworząc przejmujący Dramat na polowaniu z nieodżałowanym Olegiem Jankowskim w roli głównej. Historia tragicznej miłości zawędrowała aż do Cannes, gdzie walczyła o Złotą Palmę. Do dziś muzyka Jewgienija Dogi pozostaje niedoścignionym wzorem dla kolejnym pokoleń rosyjskich kompozytorów filmowych.

W 2009 roku Karen Szachnazarow przenosi na ekrany znakomite opowiadanie Sala nr 6, tworząc niezwykle udane dzieło o charakterze paradokumentalnym. Uwspółcześnia opowieśc Czechowa, przenosząc ją nasze czasy, nie tracąc jednak ducha pierwowzoru. Nagroda na MFF w Moskwie, Złoty Orzeł dla najlepszego reżysera oraz rosyjski kandydat do Oscara.
 

TW