Ruslink.pl

• obsada:
  • Igor Czerniewicz - ojciec
  • Gleb Puskepalis - syn
  • Jewgienij Sytyj - inspektor kolejowy
  • Wiera Sandrykina - Tania
  • Władimir Kuczerenko - Michaił
  • Aleksandr Ilin - kierowca ciężarówki
  • Agrippina Stiekłowa - Ksenija
• reżyseria:
  • Aleksiej Popogrebski
  • Borys Chlebnikow
• scenariusz:
  • Aleksiej Popogrebski
  • Borys Chlebnikow
• zdjęcia:
  • Szandor Berkeszi
• muzyka:
  • Lutgardo Labad
• montaż:
  • Iwan Lebiediew

Autor: TW
Data wystawienia: 2009-05-29

Opowiedzieć fabułę filmu Chlebnikowa i Popogrebskiego, to jakby nie powiedzieć nic. Pomysł, żeby wysłać ojca i syna w pieszą podróż z Moskwy na Krym, do tajemniczej miejscowości Koktebel, której, jak ze zgrozą stwierdza chłopiec, nie ma nawet na mapie, w żaden sposób nie jest oryginalny. Z czasem, kiedy dowiadujemy się, co zagnało dwójkę wędrowców w dalekie strony, bije w nas banalność motywacji – ot, matka zmarła, ojciec popadł w alkoholizm, stracił pracę i mieszkanie. Idą więc do bajkowego, jak się wydaje, miejsca, gdzie wszystko będą mogli zacząć od nowa.

Prostota fabuły ginie jednak w doskonałej (choć nie pozbawionej zgrzytów) narracji oraz emocjach bohaterów, które widzimy na ekranie. Dostrzegamy, że między dwójką głównych bohaterów panuje jakieś bliżej niesprecyzowane napięcie. Syn, choć wiernie podąża za ojcem, z czasem zaczyna coraz podejrzliwiej na niego patrzeć. Wódka, która znów napytała obu biedy i kobieta, która wbija się klinem między nich przelewa czarę goryczy. Syn po raz kolejny zawiedziony jest swoim ojcem, który nie potrafi dotrzymać obietnicy dotarcia do Koktebel, o którym wcześniej tak wiele mu opowiadał. Chęć zobaczenia tego miejsca zwycięża w chłopcu, który na własną rękę próbuje się tam dostać. W centrum filmu reżyserzy postawili więc dziecko z jego jedynym marzeniem, do którego dąży mimo wszelkich przeszkód. Nie poddaje się, jak inni bohaterowie Koktebel, którzy wydają się być pogodzeni z własnym losem.

Czar wymarzonej destynacji pryska, kiedy młodzieniec konfrontuje zastaną rzeczywistość z opowieściami ojca. Długa i męcząca droga wydaje się próżnym trudem. Przypominają się tu słowa Antoine’a de Saint-Exupéry, który stwierdził kiedyś, że nie cel podróży się liczy, ale ona sama. W kontekście filmu słowa te odczytać można jako wyraz rozczarowania tym, co czeka na nas na końcu drogi – to ona i wyobrażenie o miejscu, do którego zmierzamy jest cenniejszym doświadczeniem. Jeśli wziąć pod uwagę jeszcze fakt, że podróż miała zmienić coś między ojcem i synem, zbudować i zacieśnić wzajemne relacje, okazuje się, że z filmu bije skrajny pesymizm, którego nie łagodzi nawet, dające przecież jakąś nadzieję, zakończenie.

Dziwne to i dojmujące kino drogi, pokazujące fiasko zmiany, którą ma przynieść podróż, w bardzo minimalistyczny, ale przez to jakże wyrazisty sposób. Na plus reżyserom należy zapisać to, że udało im się nie wpaść w pułapkę taniego dokumentalizmu, który mógł zdominować wymowę filmu. Spotykani po drodze ludzie mogli stać się obrazem marazmu, który ogarnął dawne imperium i przyczynkiem do rozważań o spustoszeniu, jakiego dokonało w jego mieszkańcach. Udało uniknąć się także nachalnego moralizowania o zgubnych skutkach picia alkoholu, co bywa ulubionym tematem wielu współczesnych twórców rosyjskich.

Mimo że to debiut obu panów w roli reżyserów, doskonale zapanowali oni nad materią filmu, nie dając dojść do głosu oczekiwaniom zachodniego widza, chcącego oglądać w rosyjskim kinie socjologiczne obserwacje tamtejszego społeczeństwa w okresie przemian ustrojowych i za to im chwała.

2004 – Europejski Festiwal Filmowy w Brukseli
- Nominacja do Złotego Irysa

2004 – MFF Cinemanila
- Nagroda dla najlepszego aktora – Gleb Puskepalis
- Nagroda jury dla najlepszego filmu
- Nominacja do Lino Brocka Award

2004 – MFF w Sofii
- Nominacja do Grand Prix
-

2004 – Nagrody Nika
- Nominacja w kategorii najlepsze zdjęcia – Szandor Berkeszi
- Nominacja w kategorii najlepszy film


2003 – MFF w Karlowych Warach
- Philip Morris Award

2003 – Moskiewski Międzynarodowy Festiwal Filmowy
- Nagroda specjalna jury
- Złoty św. Jerzy

• Koktebel. Trailer