Ruslink.pl

Dokładnie 29 stycznia 1860 roku przyszedł na świat Anton Czechow – lekarz, który miał zmienić oblicze literatury.

Urodził się w Taganrogu nad morzem Azowskim w rodzinie niezbyt zamożnego kupca. Tu spędził swoją młodość i ukończył gimnazjum. W 1879 roku wyjechał do Moskwy, gdzie rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Moskiewskim.

To właśnie w Moskwie miały miejsce jego pierwsze poważniejsze próby literackie, choć po pióro sięgał, będąc jeszcze w gimnazjum. W czasie studiów pisarstwo stało się dla Czechowa głównym źródłem dochodów, a jego satyryczne opowiadania pojawiały się na łamach najbardziej poczytnym gazet i magazynów. Nie porzucił jednak medycyny i po ukończeniu studiów praktykował zawód lekarza. Nie przestawał jednak pisać i publikować, mozolnie budując swoją reputację jako człowiek pióra. Na początku lat 90. XIX w. Czechow stał się najbardziej poczytnym pisarzem w Rosji.

Uznanie czytelników zdobył swoimi opowiadaniami i nowelami, które będzie pisał aż do swojej śmierci. O Czechowie panowała opinia pisarza obyczajowego, mistrza analizy psychologicznej, któremu bliskie są problemy społecznie ówczesnej Rosji.

Jednak opowiadania nie wyczerpywały jego zainteresowań pisarskich. Od wczesnej młodości interesował się on też teatrem i regularnie pisał na jego temat. Z czasem zajął się też tworzeniem własnych dramatów. Jego pierwsze dzieło Płatonow (1881) spotkało się jednak z ignorancją publiczności i krytyki. Zapewne jego sztuki nie nigdy nie przebiły by się do świadomości widzów, gdyby nie legendarny Konstanty Stanisławski i jego założony w 1898 roku Moskiewski Teatr Artystyczny (MChT). Wystawiona przez niego Mewa stała się prawdziwym objawieniem, choć jej petersburska premiera, która odbyła się dwa lata wcześniej, była absolutną klapą. Czechow najwyraźniej trafił więc na doskonałego interpretatora swojej twórczości teatralnej.

Mewa była pierwszą z czterech sztuk zamówionych na potrzeby MChT-u. Wujaszek Wania, Trzy siostry, Wiśniowy sad równie szybko zawojowały Moskwę, a wraz z rosnącą popularnością Czechowa na Zachodzie także tamtejsze sceny. Dziś wszystkie cztery sztuki należą do absolutnych arcydzieł dramatu i nadal chętnie wystawiane są przez teatry na całym świecie. Podobną żywotnością cieszy są twórczość prozatorska Czechowa.

Kiedy w 1904 roku pisarz zmarł na gruźlicę, odchodził z tego świata jako największy pisarz rosyjski obok Tołstoja, który przeżył go zaledwie o sześć lat.
 

TW