Ruslink.pl

Laureatem rosyjskiej nagrody literackiej "Bolszaja Kniga" został literaturoznawca i krytyk literacki Paweł Basinskij.

Basinskij otrzymał I nagrodę za swoją ostatnią książkę Lew Tołstoj: ucieczka z raju, którą poświęcił ostatnim dniom życia rosyjskiego klasyka. Znamienne jest to, że kilka dni wcześniej, 20 listopada, minęło 100 lat od śmierci Lwa Tołstoja.

Paweł Basinskij jest rosyjskim krytykiem literackim, literaturoznawcą i pisarzem. Uczył się i doktoryzował w Instytucie Literatury na Uniwersytecie w Saratowie. Jest krytykiem "Literaturnoj Gaziety", pisze także dla takich czasopism rosyjskich, jak: "Nowyj Mir", "Oktiabr" czy "Znamja". Oprócz tego jest redaktorem działu kultury w "Rossijskoj gazetie."

W 2008 roku podjął się eksperymentu - chciał napisać uniwersalną powieść rosyjską. Książka "Powieść rosyjska lub Życie i przygody Johna Połowinkina łączy w sobie różnorodne gatunki literackie i odmiany powieściowe: love story, powieść kryminalna, powieść mistyczną, political fiction, powieśc przygodową i wiele innych. Zasadniczą rolę w konstruowaniu powieściowego świata, według krytyka, odgrywają intryga i bohater.

Basinskij zajmował się twórczością Maksima Gorkiego, Leonida Andriejewa. Pisał trakże o Osipie Mandelsztamie, Michaile Kuzminie. Teraz poświęcił się Lwowi Tołstojowi, co przyniosło mu jedną z bardziej prestiżowych rosyjskich nagród literackich.

Zwycięzca otrzymał za I miejsce 3 miliony rubli. Podcazs uroczystości wzruszony podziękował żonie i dzieciom za pomoc i cierpliwość podczas pisania przez niego książki "o wspaniałych ludziach, których już nie ma wśród nas",. Basinskij przyznawał, że czasem zajmował się mniej swoimi dziećmi niż dziećmi Lwa Tołstoja.

II nagrodę i 1,5 miliona rubli otrzymał poeta i prozaik Aleksandr Iliczewski za powieść Pers, autor wielokrotnie wcześniej nominowany do nagrody "Bolszaja Kniga", który jest również  laureatem Rosyjskiego Bookera.

Powieść Pers opowiada o młodym uczonym Ilii Lubinowie, obywatelu USA, który po ciężkim rozwodzie z żoną wraca w miejsca swojego dzieciństwa nad Morze Kaspijskie. Na peryferiach byłych republik sowieckich spotyka przyjaciela ze szkoły - Chaszema Sagidi. Dawny znajomy głównego bohatera jest irańskim uchodźcą, żyjącym w swoistej stepowej komunie z miejscowymi jegrami.

III nagrodę otrzymał Wiktor Pielewin za powieść T, która także poświęcona jest Lwu Tołstojowii i jego ucieczce z Jasnej Polany. Bohaterem powieści prozaika jest graf T, mistrz sztuki wojennej, który wyrusza do Pustelni Optyńskiej. Po drodze spotyka demona kabalistycznego Ariela, który próbującego go przekonać, że jest stwórcą całego świata. Powieść Pielewina została również wyróżniona w wyniku głosowania czytelników.

Utwory Wiktora Pielewina są tłumaczone na wiele języków, w tym także na chiński i japoński. Sztuki na podstawie jego twórczości grywane są w teatrach Moskwy, Londynu i Paryża. Z powieścią Empire V Pielewin również znalazł się w gronie finalistów "Bolszoj Knigi" z 2007 roku.

Co ciekawe tegoroczny laureat został przez Pielewina wspomniany w jednej z jego książek: Generacja P - w opowiadaniu Krótka historia paintballa w Moskwie pod postacią właśnie Bisinskiego.

Na ostateczną listę trafiło 14 autorów. Oprócz zwycięzców byli to: Andriej Bałdin, Jewgienij Wodołazkin, Michaił Gigołaszwili, Oleg Zajonczkowskihj, Jewgieniej Kljujew, Paweł Krusanow, Oleg Pawłow, German Sadułajew, Roman Senczin, Asar Eppel i Boris Jewsiejew.

Specjalna nagroda za wielki wkład w literaturę została pośmiertnie przyznana Antonowi Czechowowi, z okazji jego 150-lecia, które obchodziła w tym roku cała Rosja. Wcześniej laureatem tej specjalnej nagrody "Bolszoj knigi" został Aleksander Sołżenicyn.

AK / RIAN