Ruslink.pl

W lutym 1940 roku Bułhakow skończył pisać swoją "wieczną powieść", jedną z najwspanialszych książek literatury światowej XX wieku.

Bułhakow pisał dzieło życia przez 12 lat. Na przestrzeni tego czasu zmieniał się zamysł książki, kształtowała się i rozwijała jej fabuła, pogłębiała treść. Praca nad powieścią trwała od ok. 1928 roku. Bułhakow stworzył 8 redakcji dzieła, nadawał swojej powieści różne tytuły, poprawiał i zmieniał fragmenty Mistrza i Małgorzaty do samego końca – aż do swojej śmierci w 1940 roku, nigdy nie odnajdując ostatecznej wersji, z której byłby zadowolony.

Już pod koniec lat dwudziestych pisarz przesłał do jednego z radzieckich wydawnictw pierwszą redakcję powieści, nie łudząc się nawet, że cenzura pozwoli na jej publikację. Rzeczywiście, nigdy nie pozwolono mu opublikować żadnej z redakcji Mistrza i Małgorzaty.

Bułhakow borykał się z przytłaczającą rzeczywistością sowiecką, będąc zupełnie bezradnym wobec ciężaru opresyjnego państwa. Zawarł w swoim dziele życia wizję stalinowskiej Rosji owładniętej złem. Sam diabeł nie jest w niej tak przerażający jak rzeczywistość totalitarna pochłaniająca wszystko. Zło w czystej postaci tkwi u Bułhakowa w ludziach, w instytucjach państwowych, wyłania się z systemu biurokracji, z fałszu codziennego języka. Pisarz bezlitośnie odkrywa absurdy codzienności radzieckiej, w której gdzieś zagubił się człowiek.

Mistrza i Małgorzatę wydano po raz pierwszy dopiero w 1967 roku w miesięczniku „Moskwa” - po 27 latach milczenia! Natychmiastowo powieść uzyskała miano arcydzieła, pozyskując miliony wciąż powracających do niej czytelników i inspirując całe pokolenia twórców filmowych, teatralnych i literackich, dla muzyków i plastyków.