Ruslink.pl

Milij Bałakiriew (1837-1910) – wybitny rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent, przywódca słynnej Potężnej Gromadki – był wielkim miłośnikiem, znakomitym interpretatorem i żarliwym popularyzatorem muzyki Fryderyka Chopina.

Książka Grzegorza Wiśniewskiego, kreśląc panoramę życia kulturalnego Polski i Rosji końca XIX wieku, szczegółowo i barwnie opowiada o dwóch przedsięwziętych przez Bałakiriewa pielgrzymkach do Żelazowej Woli (1891, 1894), dzięki którym zapomniane podówczas i zaniedbane miejsce narodzin Chopina zostało przywrócone powszechnej pamięci.

Już samo zjawienie się p. Bałakiriewa w Warszawie, jedynie w celu zwiedzenia Żelazowej Woli, zebrania przy tym pewnych potrzebnych mu materiałów do dziejów muzyki polskiej, w celu wreszcie usłyszenia «na miejscu», w należytym wykonaniu, dzieł kompozytorów naszych, usposabiało dlań serdecznie. Osobista znajomość z dyrektorem orkiestry dworskiej usposobienie to rychło zamieniała w szczerą sympatię. Miało się przed sobą człowieka, któremu urząd wysoki nie ujął ani odrobiny wrodzonej prostoty i uprzejmości, a dla którego odrębności narodowościowe tak dobrze jak zupełnie nie istnieją w wielkiej dziedzinie ukochanej przezeń sztuki.
– Koleją wiedeńską – opowiadał p. Bałakiriew – pojechaliśmy aż do stacji Ruda Guzowska. Tam znalazł się jeden jedyny woźnica, włościanin z okolicy, który się podjął dowieźć nas do celu podróży. Droga fatalna, częścią szosą, częścią tzw. drogą polową. Wlekliśmy się też bodaj pięć do sześciu godzin. Ale mniejsza... dość, żeśmy się dobili nareszcie do owej Żelazowej Woli, o której pamiątkowym znaczeniu, nie łudzi się pan, mocno mało kto bądź wie w okolicy, nawet najbliższej.
– Nieduży to mająteczek, prawda?
Tak, mająteczek. Szczere piaski dokoła, zaś na falistym nieco gruncie stoi jeden domek mieszkalny, o ja kich sześciu pokoikach, a na wprost jego drugi mniejszy domek, coś w rodzaju oficyny. Jest ogród owocowy, widać stary; kilka zabudowań gospodarskich; okolica nie można powiedzieć: nieładna.

(...)