Plac Czerwony
Красная площадь
Obok Kremla Plac Czerwony to bodaj najbardziej rozpoznawalne miejsce Rosji od wieków będące centrum życia społecznego kraju. To od niego rozchodzą się wszystkie ważniejsze Moskwy, czyniąc z niego centralny punkt miasta.
Oczywiście wyjaśnienia wymaga sprawa nazwy placu, która mogłaby wskazywać, że nadali ją komuniści, którzy wyjątkowo upodobali sobie to miejsce dla wszelkich uroczystości państwowych, w czasie których przetaczające się parady wojskowe prezentowały potęgę militarną ZSRR. Tak naprawdę obecna nazwa wynika z podobieństwa rosyjskiego słowa oznaczającego kolor czerwony oraz staroruskiego słowa piękny, którym początkowo określano plac. Z czasem pierwotne znaczenie uległo zmianie i tak już za czasów carskich plac nie nazywał się Piękny, ale Czerwony.
Plac Czerwony otacza wiele znanych i charakterystycznych budowli. Od północy ograniczają go mury Kremla, pod którymi pochowani są wybitni działacze komunistyczni. Tuż przy nich znajduje się słynne Mauzoleum Lenina, gdzie znajdują się zmumifikowane zwłoki wodza rewolucji. Sam Lenin życzył sobie, żeby po śmierci jego zwłoki poddać kremacji i pochować w Petersburgu. Biuro polityczne jednak życzenia nie spełniło i kazało wybudować przy placu specjalne mauzoleum. Poddany mumifikacji Lenin spoczywa tam do dziś, a sarkofag z ciałem dostępny jest dla zwiedzających. Coraz częściej pojawiają się jednak głosy, że mauzoleum należy zlikwidować. Warto również dodać, że w latach 1953-1962 obok Lenina spoczywało ciało Stalina, które zostało przeniesione pod mury Kremla w okresie destalinizacji.
Najbardziej rozpoznawalną budowlą na Placu Czerwonym jest niewątpliwie Cerkiew Wasyla Błogosławionego, w latach 1555-1560 przez cara Iwana Groźnego dla uczczenia pokonania Tatarów i zdobycia Kazania. Jest jednym ze szczytowych osiągnięć stylu rosyjskiego, które za życia cara osiągnął swoje apogeum. Charakterystyczne kopuły zostały pomalowane w fantazyjne wzoru w XVII w., zastępując wcześniejsze złote. Architektura świątyni stała się inspiracją dla twórców Soboru Zmartwychwstania Pańskiego w Petersburgu, z którym przez wielu bywa mylona.
Na północnym-wschodzie placu wznosi się gmach GUMu (Główny Powszechny Dom Towarowy). Ten zaprojektowany przez Aleksandra Pomierancewa oraz Władimira Szuchowa budynek łączy w sobie elementy średniowiecznej architektury rosyjskiej oraz szklane i żelazne konstrukcje charakterystyczne dla wiktoriańskich budowli. Wzniesiono go w latach 1890-1893 i z wielką pompą oddano do użytku 14 grudnia 1893 roku. Ten ogromny gmach do czasów rewolucji październikowej mieścił aż 1200 sklepów. Po dojściu do władzy komunistów został znacjonalizowany, lecz dalej pełnił swoją funkcję. Jednak już za czasów Stalina GUM przestał służyć jako miejsce handlu – rozmieszczono tu biura komitetu nadzorującego wykonanie planu pięcioletniego. Po samobójczej śmierci żony Stalina, Nadieżdy w 1932 roku wystawiano tu jej ciało. W 1953 roku budynek odrestaurowano i przywrócono mu jego pierwotne funkcje. GUM działa do dziś, będąc jednym z ulubionych miejsc spacerów odwiedzających miasto turystów. Obecnie mieści ok. 200 sklepów, z których większość sprzedaje towary luksusowe znanych marek.
Na północnym wschodzie znajduje się największa instytucja muzealna w Rosji – Państwowe Muzeum Historyczne, powołane do życia z inicjatywy społecznej w 1872 roku. Budynek, w którym się ono znajduje został wybudowany w stylu neorosyjskim na działce przekazanej przez władze miasta w latach 1875-1881. Imponujące zbiory muzeum to prawie 4,5 mln eksponatów, stanowiących przekrój przez całą historię Rosji.